Окуу жана түшүнүү14 мүн
Логикалык жыйынтык чыгаруу (Inference)
Текстте тике айтылбаган ойлорду туура түшүнүү жана жыйынтык чыгаруу.
Логикалык жыйынтык чыгаруу (Inference)
Логикалык жыйынтык — бул текстте тике сөз менен жазылбаган, бирок айтылгандардан логикалык түрдө келип чыккан маалымат. Бул "сап арасындагы маанини окуу".
Жыйынтыктын формуласы
Текстте жазылгандар + Сиздин жалпы билимиңиз = Логикалык жыйынтык
Мисалдар
- Текст: "Айбек бөлмөгө киргенде кол чатырын күүп, ным болгон плащын илгичке илди."
- Жыйынтык: Сыртта жамгыр жаап жатат. (Текстте "жамгыр жаап жатат" деп түз жазылган эмес, бирок суу плащ менен кол чатыр буга шексиз далил).
"Тексттен кайсы тыянак келип чыгат?" деген суроолорго кантип жооп берүү керек?
- Далил издеңиз: Ар бир тыянак тексттеги конкреттүү бир же бир нече сүйлөмгө таянышы керек.
- Ойдон чыгарбаңыз: Болбогон нерселерди өзүңүздөн кошпоңуз. Жыйынтык жөн гана "болушу мүмкүн" эмес, болбой койбой турган натыйжа болушу шарт.
- Ашыкча кескин сөздөрдөн сак болуңуз: Ар дайым, эч качан, бардыгы, эч ким деген кескин сөздөр көп учурда туура эмес жоопту билдирет (эгер текстте ошондой кескин айтылбаса).
Практика
Текстти окуп жатканда өзүңүзгө суроо берип туруңуз:
- Каарман эмне үчүн мындай кадамга барды?
- Ал азыр кандай сезимде болуп жатат?
- Мындан кийин эмне болушу мүмкүн?